Anasayfa / Fotoğraf / Teknik / Temel Bilgiler / Objektif, Diyafram, Net Alan Derinliği, Işık Geçirgenliği, Odak Uzaklığı, Bakış Açısı

Objektif, Diyafram, Net Alan Derinliği, Işık Geçirgenliği, Odak Uzaklığı, Bakış Açısı

Objektif, Diyafram, Net Alan Derinliği, Işık Geçirgenliği, Odak Uzaklığı, Bakış Açısı

Işığı görüntünün oluşacağı sensöre bol miktarda ancak keskinliğini kaybetmeden ulaştırmaya yarayan ve görüntü oluşumunu sağlayacak şekilde tasarlanmış mercek gruplarından oluşmuş bir optik sistemdir. Objektifler değiştirilebilir olmaları sayesinde bir çok farklı türe sahiptirler. Bunlara örnek verecek olur isek; süper geniş açı, standart geniş açı, normal, standart, tele, süper tele, zoom objektif, makro, perspektif kontrollüler, balık gözü çeşitli türleri vardır. Bunlar odak uzaklıklarına, özelliklerine ve görüş açılarına göre farklı amaçlar için kullanılabilirler. Belirleyici özellikleri optik ve mekanik unsurlarıdır. Dolayısı ile bir objektif için belirleyici özellikler aslında;

  • Işık geçirgenliği ve diyafram,
  • Bakış açısı
  • Odak uzaklığı

olarak sıralanabilir.

Işık Geçirgenliği ve Diyafram:

Objektifler film düzlemi üzerinde dairesel bir alanı aydınlatırlar. Işık geçirgenliği, ışığın kayba uğramadan bu alanı aydınlatabilmesini ifade eder. Bir objektifin hızı olarak da adlandırılan ışık geçirgenliği, söz konusu dairesel alanın çapının, o çapı aydınlatan objektif odak uzaklığına bölümü ile ortaya çıkan rakamsal değerle ifade edilir. Bu değer ilgili objektif için kullanılabilecek en açık diyafram değerini tanımlar. Örnek olarak f/1.4, f/1.8 vb.

Diyafram, sensörün üzerine düşmesi gereken ışık yoğunluğunu düzenlemeye yarayan bir unsurdur. Tıpkı insan gözünde yer alan iris gibi çalışır. Yani az ışıklı ortamlarda çok açılması, çok ışıklı ortamlarda kısılması beklenir. Ortamdaki ışığın yoğunluğuna bağlı olarak, sensör üzerinde düşmesi gereken en uygun ışık değerini belirlemektedir. Bir diğer görevi de görüntünün net alan derinliği kontrolünü sağlamaktır.

Net alan derinliği

Netlemesi yapılan konunun önünde ve arkasında kalan keskin görülebilir mesafeyi tanımlayan bir terimdir. Tercih edilen odak uzaklığı, diyafram çapı ve netleme mesafesine bağlı olarak, net alan derinliğinin keskinliği değişkenlik gösterir. Diyaframın açıklığı azaldıkça yani diyafram kısıldıkça, örneğin diyafram f/22, f/32 gibi değerlere ulaştıkça net alan derinliği artar. Diyafram açıklığı büyüdükçe, yani diyafram açıldıkça, örneğin diyafram f/1.8, f/1.4 gibi değerlere ulaştıkça net alan derinliği de azalacaktır.

35 mm DSLR fotoğraf makinelerinde atanacak diyafram bilgileri makinin gövdesi üzerinden elektronik bilgi transferi vasıtası ile objektif ve diyafram mekanizmasına iletilir. Bu diyafram ataması, tıpkı yarı otomatik obtüratör hızı düzenlemelerinde olduğu gibi öncelik verilerek de uygulanabilir. Böyle bir durumda makinelerimizde yer alan Aperture mod (bazı makinelerde A diye bazılarında Av diye kısaltılır genelde) seçilerek öngörülen diyafram bilgisi kullanıcı tarafından makineye atanır. Fotoğraf makinesi ise gelen bu diyafram bilgisi değerine göre ortam ışığının gerektirdiği en uygun obtüratör hızını belirler. Bu şekilde kullanıma Aperture mod kullanım, yani diyafram öncelikli modun kullanılması ismini veririz.

Bakış Açısı: Çıplak gözle izlediğimiz konunun objektif tarafından görüntü düzlemi üzerine aktarılabilen kısmını ifade eder. Odak uzaklığı küçüldükçe bakış açısı büyür, odak uzaklığı büyüdükçe bakış açısı küçülür.

Odak Uzaklığı: Objektifin optik merkezinden görüntü düzlemine olan mesafenin mm cinsinden karşılığıdır. Optik merkez tabiri düğüm noktası veya nodal point olarak da isimlendirilir. Kısa odak uzaklıklı objektifler geniş açı, uzun odak uzaklıklı objektiflerde dar açılı bir diğer ismi ile tele objektif olarak isimlendirilir. Standart veya normal objektif olarak adlandırılan optiklerin odak uzaklığını, sensör yüzeyinin köşegen uzunluğu belirlemektedir.

Aşağıda bakış açısı ile odak uzaklığı arasındaki ilişkiyi gösteren bir görsel yer almaktadır. Görüleceği üzere odak uzaklığı azaldıkça açı genişlemekte, odak uzaklığı arttıkça açı daralmaktadır.

Ayrıca insan gözünün 50 mm bir objektif gibi gördüğü varsayılır. Dolayısı ile yine aşağıdaki görselde 50 mm ile çekilen ve daha düşük odak uzaklıklı ve daha yüksek odak uzaklıklı çekilmiş fotoğraf görselini de görebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir